از شيعيان كسى به حدى از رشد عقلانى رسيده كه بتواند با بردبارى اسرار ولايت الهى را نگاه دارد ، امامت مرا با او در ميان گذاريد ، و گرنه چنين نكنيد . « 1 » در كنار سياست تقيه و پنهان‌كارى ، امام عليه السلام به گسترش سازمان وكالت پرداخت تا بدين‌رو ارتباطهاى شيعيان با امام عليه السلام گسسته نشود . دليل روشن بر گستردگى و افزايش فعاليت سازمان وكالت در عصر امام كاظم عليه السلام افزايش وجوهاتى است كه شيعيان پرداخت مىكردند ؛ چنان كه گزارش‌هاى فراوانى از توزيع اموال و وجوه زياد امام عليه السلام بين شيعيان و مستمندان مسلمان حكايت دارد . « 2 » امام عليه السلام وكيلانى در شهرهاى مختلف عراق ، حجاز و ايران داشت . ايشان در مصر نيز وكيلى به نام عثمان بن عيسى داشت كه رابطه و هماهنگ‌كننده شيعيان با او بود . « 3 » در كنار آن ، امام عليه السلام با نفوذ دادن عناصر كليدى از نخبگان شيعى همانند على بن يقطين در حكومت ، با كسب آگاهىهاى لازم از تصميمات حكومتى ، خطرهايى از شيعيان دفع مىگرديد و از سويى نفوذ چنين افرادى در حد وزارت و مديريت‌هاى كلان ، در امور اجتماعى ، اقتصادى ، مالى و قضايى نيز از شيعيان جانبدارى مىشد و از برخى فشارهاى حكومت نيز كاسته مىگشت . امام عليه السلام در كنار اين فعاليت‌ها از طريق شبكه ارتباطى ، مكتب و مدرسه فقهى و علمى امام صادق عليه السلام را استمرار بخشيد و شاگردان زيادى را پرورد . وى با تأكيد بر نظريه امامت ، در مقابل انديشه‌هاى بدعت‌گذاران و منحرفان و فرقه‌تراشىها ، از انديشه‌هاى اسلام ناب دفاع كرد . اين مسئله علت اصلى دشمنى حاكمان عباسى با امام كاظم عليه السلام بود كه بارها دستگير و زندانى شد و مورد آزار و بازجويىهاى مكرر قرار گرفت . امام كاظم عليه السلام براى آنكه شعله اعتراض و جهاد عليه حاكمان ستمگر خاموش نشود و اميدها در ميان مسلمانان متعهد و مبارز به يأس بدل نگردد ، از قيام‌هاى افراد پاك ( مانند قيام شهيد فخ ) حمايت كرد ؛ افرادى كه با انگيزه‌هاى الهى و در اعتراض به ظلم و ستم عباسيان - نه به جهت قدرت‌طلبى و انحرافات فكرى - قيام مىكردند . قيام شهيد فخ فشار و سخت‌گيرى دستگاه خلافت نسبت به شيعيان موجب بروز خشم و نفرت برخى علويان

--> ( 1 ) . محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الإرشاد فى معرفة حجج اللّه على العباد ، ج 2 ، ص 222 . ( 2 ) . ابوجعفر محمد بن على بن حسين بن بابويه قمى ، عيون اخبارالرضا عليه السلام ، ج 1 ، ص 276 . ( 3 ) . همو ، معانى الأخبار ، تصحيح علىاكبر غفارى ، ص 329 .